વેલ્ડીંગ સિમ્બોલ

 

Gemini said

વેલ્ડીંગ સિમ્બોલ્સ (Welding Symbols) એ એન્જિનિયરિંગ ડ્રોઈંગની એક મહત્વની ભાષા છે, જે વેલ્ડરને જણાવે છે કે ક્યાં, કેવી રીતે અને કેટલું વેલ્ડીંગ કરવાનું છે.

---

1. વેલ્ડીંગ સિમ્બોલની રચના (Structure)

દરેક વેલ્ડીંગ સિમ્બોલ મુખ્યત્વે ત્રણ ભાગનો બનેલો હોય છે:

• Reference Line (સંદર્ભ રેખા): આ એક આડી રેખા છે જેના પર બધી માહિતી લખવામાં આવે છે.

• Arrow (તીર): આ તીર વેલ્ડીંગ કઈ જગ્યાએ કરવાનું છે તે સાંધા (Joint) તરફ નિર્દેશ કરે છે.

• Tail (પૂંછડી): રેખાના છેડે જો કોઈ ખાસ સૂચના (જેમ કે કઈ પ્રોસેસ વાપરવી - MIG, TIG) આપવી હોય તો પૂંછડીનો ઉપયોગ થાય છે.

---

2. 'Arrow Side' અને 'Other Side' નો તફાવત

આ સમજવું ખૂબ જરૂરી છે:

• Arrow Side (તીરની બાજુ): જો સિમ્બોલ રેખાની નીચે હોય, તો તેનો અર્થ છે કે વેલ્ડીંગ તીર જે બાજુ બતાવે છે ત્યાં કરવાનું છે.

• Other Side (બીજી બાજુ): જો સિમ્બોલ રેખાની ઉપર હોય, તો તેનો અર્થ છે કે વેલ્ડીંગ તીરની વિરુદ્ધ દિશામાં (પાછળની બાજુ) કરવાનું છે.

---

3. મુખ્ય વેલ્ડીંગ સિમ્બોલ્સ (Common Symbols)

વેલ્ડનો પ્રકાર	સિમ્બોલ (ચિહ્ન)	સમજૂતી
Fillet Weld	કાટકોણ ત્રિકોણ	બે પ્લેટો જ્યારે L આકારે જોડાય ત્યારે વપરાય છે.
Square Groove	બે ઉભી રેખાઓ	પ્લેટની ધાર કાપ્યા વગર સીધું વેલ્ડીંગ કરવા માટે.
V-Groove	"V" આકાર	પ્લેટની ધારને V આકારે ઘસીને તૈયાર કરવા માટે.
Bevel Groove	એક ઉભી અને એક ત્રાંસી રેખા	માત્ર એક જ પ્લેટની ધારને ત્રાંસી કાપવા માટે.
Spot Weld	નાનું વર્તુળ	ચોક્કસ બિંદુ પર વેલ્ડીંગ કરવા માટે.

---

4. વધારાના સિમ્બોલ્સ (Supplementary Symbols)

• Weld All Around: જો રેખા અને તીરના જોડાણ પર એક નાનું ગોળ હોય, તો તેનો અર્થ છે કે સાંધાની ચારે બાજુ વેલ્ડીંગ કરવાનું છે.

• Field Weld: જો ત્યાં નાની ધજા (Flag) હોય, તો તેનો અર્થ છે કે આ વેલ્ડીંગ વર્કશોપમાં નહીં પણ સાઈટ (ફીલ્ડ) પર કરવાનું છે.

• Contour (સપાટી): વેલ્ડિંગ પછી સપાટી કેવી રાખવી (સપાટ, અંતર્ગોળ કે બહિર્ગોળ) તે દર્શાવે છે.

---

યાદ રાખવા માટેની ટિપ્સ:

• જો સિમ્બોલ નીચે હોય -> Arrow Side

• જો સિમ્બોલ ઉપર હોય -> Other Side

• જો બંને બાજુ સિમ્બોલ હોય -> બંને બાજુ વેલ્ડ કરો.